“Een Belgische wordt ik nooit”

Dat je dezelfde taal spreekt betekent niet dat je eenzelfde manier van denken hebt, of op een zelfde manier problemen oplost.

Ricky

Eén van de 220.000 expats in België is de Nederlandse Lisa Raymaekers-ten Seldam (1944), die al bijna 50 jaar in Vlaams-Brabant woont. “Je moet je aanpassen als Nederlandse,” zegt de rijzige vrouw ernstig en bedachtzaam. “Het is goed om een tijdje in het buitenland te wonen, maar niet voor altijd. Mensen die emigreren weten niet waar ze aan beginnen.”

Jeugd

Mijn jeugd in Nederland was redelijk zorgeloos. Mijn ouders hadden een groot gemengd boerenbedrijf aan de rand van Almelo in het oosten van het land. Van jongs af aan moest iedereen taken verrichten in het huis, op het erf en op het land. Trots waren we wanneer de inmaak weer in de kelders stond. We slachtten zelf varkens en bakten ons brood. We hadden veel knechts en meiden, het was erg gezellig. Oogsten was een feest. Die saamhorigheid op de boerderij mis ik in België. De mensen in Vlaams-Brabant trekken zich terug in hun fermette en in de familie. Daar kom je niet tussen.

“De mensen trekken zich terug in hun fermette.”

Door de Marshallhulp aan Nederland na de oorlog en de wederopbouwpolitiek kregen wij boeren meer welstand. Het werd voor mij mogelijk om een toen nog erg dure opleiding tot secretaresse te volgen. Daarna werkte ik enige jaren in Amsterdam voor de directeur van een grote internationale kledingketen.”

Buitenland

“Door een bezoek aan België ontmoette ik mijn latere man, een landbouwingenieur. Ik vertrok na mijn huwelijk naar Wezembeek-Oppem en ontdekte al snel dat dit echt buitenland was. Omdat ik voor Nederlanders werkte veranderde er aanvankelijk niet zoveel voor me. Na de geboorte van onze zoon was ik thuis en het viel me op ik dat ik in de ogen van mijn omgeving anders was. Ik liep te veel met mijn mening te koop, vond mijn schoonfamilie. Het was niet beleefd om het achterste van je tong te laten zien.

“Ik liep te veel met mijn mening te koop.”

Met mijn man Charles en zijn familie sprak ik vanaf het begin Frans. Hij heeft nooit de behoefte gevoeld om Nederlands te leren. Ik vind dat zijn familie neerkijkt op Nederlandstaligen. Ik ben voor hen slechts ‘die Nederlandse.’ Alleen al door de manier waarop ze dat zeggen, voel ik me buitengesloten.

We wonen hier officieel in een Vlaamstalige gemeente die als faciliteitengemeente is aangewezen. Er wordt echter voornamelijk Frans door de inwoners gesproken. Dat de Franstaligen hun informatie van de Vlaamse overheid in het Frans kunnen ontvangen en niet alleen in het Nederlands, was bedoeld als een tijdelijke gunst om hen te helpen integreren. Maar de Franstaligen zien het als een permanent recht. Zij spreken geen Nederlands, dus hun integratie is niet gelukt. Wanneer je in dit dorp Frans spreekt, dan hoor je er pas echt bij.

Hekel aan Nederlanders

Er zijn nog meer dingen die me opvallen. Zo trekken de vrouwen vooral met andere vrouwen op. Ze gaan bij elkaar zitten en praten over dingen die mij minder interesseren, zoals het huishouden en de mode. Ik klets liever met de mannen over kerk en politiek en  ik vraag Charles om in huis te helpen. Mijn schoonzussen verlangen dat niet van hun man. Charles knutselt veel liever aan de auto. Hij is niet technisch maar hij begint er gewoon aan en ziet wel waar het schip strandt. Ik ben anders, ik zoek eerst alles grondig uit voor ik aan iets begin. Ik máák een plan, Charles trékt zijn eigen plan.

“Ik maak een plan, Charles trekt zijn eigen plan.”

Wanneer je hier leeft, dan merk je al snel dat Belgen in veel situaties anders reageren dan mij. Een Belg zal het niet hardop zeggen, maar het lijkt of hij een hekel aan Nederlanders heeft. Misschien denk ik dat omdat ik mensen vertrouw en dan soms teleurgesteld word, wanneer iemand zijn of haar woord niet houdt. Mijn man vertrouwt niemand, dus wordt hij ook niet snel teleurgesteld. Dat algemene gebrek aan vertrouwen dat ik bespeur, is voor mij moeilijk te plaatsen.

“De manier van denken vind ik eerder Zuid-Europees”

De manier waarop Charles en zijn vrienden denken, vind ik eerder Zuid-Europees. Ze regelen alles via informele contacten. Wil je dat ze iets voor je doen,  dan gaan ze eerst met je lunchen, om je beter te leren kennen. Of ze nodigen je uit voor een uitgebreide maaltijd, want het zijn reuze levensgenieters. Op culinair vlak houden Belgen van verfijnde gerechten en heel veel wijn, die graag in familiekring genuttigd wordt.”

Vrijwilligerswerk

“Ik werk als vrijwilliger met senioren in een verpleeghuis. Een praatje maken, zorgen voor koffie en spelletjes doen. Eén van hen staat altijd op de uitkijk en roept al van ver ‘Daar komt ze, daar komt ze.’ Het werken met senioren geeft me veel voldoening. Om het hen nog beter naar de zin te maken, heb ik vorige week een ideeënbus opgehangen. In de vrijwilligersvergadering krijg ik niet vaak nee als antwoord van de directie. Dat is fijn, maar ik wil het ook eerlijk weten wanneer mijn plannen niet goed zijn. Kom daar maar eens achter.

Ik organiseer daarnaast veel liefdadigheidsacties voor de kerk en derdewereldlanden. Mijn man doet ook vrijwilligerswerk, maar dan vooral voor de eigen parochianen. Ik ben kostenbewust en geef toch graag aan goede doelen. De wereld is groter dan alleen mijn eigen gezin. Daar hebben mijn man en ik vaker woorden over. Charles is erg op de centen. Hier zie ik een duidelijk verschil in cultuur. Ik ben volgens hem die eeuwige Hollandse wereldverbeteraar.

“De wereld is groter dan alleen mijn eigen gezin”

Voor mijn man zijn materialistische zaken belangrijker dan voor mij. Hij heeft ons vrijstaand huis flink uitgebouwd, terwijl we maar één kind hebben. Ook heeft hij een dure auto gekocht, die te groot is voor onze garage. Ik fiets liever. We gaan geregeld een paar dagen naar Nederland fietsen. Daar voel ik me veilig omdat er fietspaden zijn. Doordat hier verschillende bestuurslagen tegelijk verantwoordelijk zijn voor verkeer, is het een grote chaos op straat. Mijn man moet erom lachen, maar ik stoor me eraan. Charles is het ermee eens dat veel dingen door de overheid niet goed geregeld zijn, maar hij haalt zijn schouders op en legt er zich bij neer.

Een ander twistpunt is dat Charles doet waar hij zin in heeft. De belastingdienst is hij te slim af. Regels zijn er volgens hem om overtreden te worden. Hij vindt dat hij veel te veel belasting betaalt. Daar zit wel iets van waarheid in, maar toch is het niet correct. Je benadeelt de maatschappij ermee. Aan regels moet je je houden.”

“Aan regels moet je je houden.”

 Expats

“Als expat in België heb ik een clubje voor buitenlandse vrouwen opgericht. We vertellen over wat ons bezig houdt, maken uitstapjes, nodigen sprekers uit, en koken gerechten uit onze herkomstlanden. Ons samenzijn straalt warmte uit. Aan deze bijeenkomsten heb ik veel steun, de vrouwen zijn een beetje mijn familie geworden.

Voor Nederlanders blijkt het vaak lastig te zijn om hier een baan te vinden en als het toch lukt, krijgen ze vaak te maken met culturele verschillen. Daarom werken Nederlandse expats over het algemeen bij internationale Nederlandse bedrijven als Douwe Egbers of bij internationale instellingen zoals de Europese Unie en de NATO. Ze bewegen zich voornamelijk in het cirkeltje van andere Nederlanders en sturen hun kinderen naar Nederlandse scholen of de Nederlandse secties van de Europese Scholen. Vandaar dat de meeste kinderen weer in Nederland verder gaan studeren en werken.

“De cultuurverschillen halen je in.”

Ik heb heimwee naar Nederland. Een Belgische word ik nooit, maar terugkeren kan niet vanwege mijn familie. Als ik eerlijk ben is mijn aanpassing aan de Belgische mores mislukt. De cultuurverschillen halen je in, ook al heb je je eigen gezin gesticht in België. Maar dankzij mijn expat clubje en de werkzaamheden voor kerk en senioren, kan ik ermee leven.

Op grond van mijn eigen ervaringen in België raad ik het niemand aan om met een Belgische man of vrouw te trouwen. Zij hangen zo erg aan hun familie dat je hier nooit meer zonder te scheiden weg komt.”

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Mediablogs. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s