Innovatieve journalistiek in Vlaanderen, zo innovatief nog niet?

Met een nieuw op te richten Vlaams Stimuleringsfonds voor Innovatieve Journalistiek wil het Fonds Pascal Decroos voor Bijzondere Journalistiek innovatie onder journalisten stimuleren omdat het aantal mediabedrijven de laatste jaren flink is geslonken en dat gaat ten koste van de diversiteit. Via Brecht Decaestecker, hoofdredacteur digitaal bij de VRT Nieuwsdienst,  probeer ik te achterhalen wat innovatie betekent voor de dagelijkse werkwijze als journalist bij een groot mediabedrijf als de VRT.

mg-3672Het gebruik van het internet kan volgens de VRM (Vlaamse Regulator van de Media) de toenemende verarming van het nieuwsaanbod tegengaan. Op dit gebied loopt Vlaanderen achter, er zijn nog maar weinig initiatieven waarbij het internet een belangrijke rol speelt. Een daarvan ontwikkelt de VRT, zij zetten in op synergie, dat wil zeggen dat televisie, radio en de onlineredactie samenwerken.

Brecht Decaestecker (37), de nieuwe hoofdredacteur digitaal bij VRT Nieuws en voormalig adjunct-hoofdredacteur bij dagblad De Morgen (Persgroep) heeft de leiding over de digitale nieuwskanalen van VRT Nieuws, zowel Deredactie.be als op sociale media. Decaestecker werd geboren in Roeselare, studeerde Germaanse Talen aan de Universiteit van Gent en volgde daarna een Master Journalistiek aan de Erasmus Hogeschool Brussel. Hij begon zijn loopbaan als journalist bij de Krant van West-Vlaanderen en later werkte hij bij Het Nieuwsblad. Vanaf 2006 was hij bij De Morgen achtereenvolgens coördinator van de mediabijlage Media.com, chef nieuws, chef weekend, adjunct-hoofdredacteur en verantwoordelijke voor de digitale projecten. Vorig jaar stapte hij over naar Humo.

Decaestecker legt uit: “Als de VRT je de kans biedt om haar nieuwsdienst mee het digitale tijdperk in te loodsen, dan kan je niet anders dan daar ja tegen zeggen. Het is voor mij bijzonder fascinerend om mee vanuit de cockpit de digitale toekomst van de journalistiek te ontdekken. Als hoofd Digitalisering bij De Morgen was ik belast met alle nieuwe digitale projecten en hebben we de website vernieuwd, waardoor het aantal bezoekers met 40 procent steeg tot 15.000 betalende abonnees. We hadden er ook een rendabele artikelservice. In januari 2016 had De Morgen het grootste aantal digitale abonnees van alle Belgische kranten. We moeten met VRT Nieuws ook inzetten op digitaal nieuws, we willen immers alle generaties, jong en oud, bereiken”. Als hoofd innovatie VRT,  reorganiseert hij de redacties,  hij probeert radio-, televisie- en onlinejournalisten samen te laten werken aan hetzelfde mediaproduct door middel van digitalisering via o.a. de VRT-website. „Televisie, radio en kranten werken tweedimensionaal. Wanneer zij digitaal  gaan is veel meer mogelijk. Het gaat erom hoe kan ik mijn verhaal het beste vertellen. Een goed voorbeeld daarvan is AJ-plus, het online nieuwskanaal van Al Jazeera Media Network (AJMN).“

vrt

Bron: Ketnet.be

“Via video kun je een jonger publiek bereiken. Dat is de opdracht van de publieke omroep: een zo groot mogelijk publiek bereiken. Speciaal voor de website is er een grote superstudio gebouwd  waar de video’s voor de site worden gemaakt en voor Facebook Live. We zetten de films liefst direct op de VRT-Site voor de overzichtelijkheid. Experten  en onze anchors laten zich er met veel plezier opnemen. Op de site vertonen we ook liveprogramma’s zoals persconferenties waarvoor we op tv geen zendtijd hebben. Via een verbinding met Facebook kunnen bezoekers ons vragen stellen, ook via een speciale applicatie. Omdat er in België geen journaal voor 13 uur is kan er wel al ’s morgens het laatste nieuws via de website worden gevolgd zoals over de Amerikaanse verkiezingen. Uit de statistieken blijkt dat vooral 18-24-jarigen graag het nieuws via de website volgen op hun smartphone. De VRT past zich aan haar smartphone-publiek aan, dat begrijpt dat je online veel meer nieuws brengen kunt. Online kun je ook dieper op een onderwerp ingaan dan bij radio en televisie. De overheid vindt deze vorm van nieuwsvoorziening noodzakelijk en daarom maakt zij dit financieel ook mogelijk voor ons. De site heeft dagelijks ongeveer 400.000 bezoekers (de site van HLN heeft bijvoorbeeld iedere dag 2 miljoen bezoekers). De website is slechts een nieuwe vorm die helpt bij het verhaal dat je vertellen wilt en dat komt ten bate aan de inhoud. Het is een extra middel om informatie te vinden voor de bezoeker. De vorm is dus ondergeschikt aan het journalistieke verhaal.“

vrt-logo-svg„Er is een enorme honger naar informatie en er bestaat een grote behoefte bij het publiek om  naast het journaal verdiepende artikelen en video’s te bekijken via de website. Kranten verwijten ons dat wij hen met onze site economisch benadelen, zij worden niet gesubsidieerd door de overheid en moeten leven van de te bestellen artikelen op hun website. Wanneer wij dan gratis nieuws aanbieden zien zij dat niet zo graag. Dit vind ik een onterecht verwijt want de kranten kunnen via een hybride abonnement van online abonnement samen met de weekendkrant goed overleven. Kranten hebben zich altijd aan de markt aan moeten passen en dat doen wij ook. De oplossing is steeds nieuwe dingen uitproberen en  constant zoeken hoe je op een innovatieve manier je verhaal aan de kijker kunt brengen. Natuurlijk mag dit niet ten koste gaan van de inhoud, het feit dat er veel beelden en video’s op de site staan wil niet zeggen dat tekst minder belangrijk is. Ik  kom uit de krantenwereld en dan gaat het per definitie om de inhoud. Maar wie leest er tegenwoordig nog een longread, op de website kun je het longread artikel met video’s aantrekkelijker maken om te lezen. Dat noem ik geen infotainment, ik wil juist dat mensen meer gaan lezen via ons online-aanbod en onze apps. Door het ontwikkelen van extra appslicaties voor onder andere Karrewiet (het jeugdjournaal van de VRT) kun je kinderen nog beter informeren en met nieuws vertrouwd maken.“

Zorgt het internet niet ervoor dat mensen juist minder weten omdat ze op het internet gericht op zoek moeten gaan naar informatie en niet iedereen daartoe in staat is?

„We moeten met onze tijd meegaan, er wordt inderdaad minder televisie gekeken en mensen zoeken alles op via google, dan kunnen ze dat nu ook doen via onze website. Je moet de consument volgen in zijn zoekgedrag en daarop inspelen. Dan kun je ook overleven als media.“

Is het gebruik van het internet dus louter een overlevingsstrategie voor de VRT?

„Nee, dat is het niet. Je kunt zoveel oneindig veel meer met internet, je kunt als gebruiker ieder moment van de dag informatie opvragen, waar je ook bent, bij radio en televisie ben je toch gebonden aan uitzendtijden en frequenties. Bij iedere innovatie is het zo dat maar de helft van het personeel je wil volgen aanvankelijk, iedereen wil alles liever bij het oude houden maar zelfs de anchors zijn nu enthousiast.“

Conclusie

SV-p4H-x.jpg

Bron: Decaestecker DC Twitter

Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat de VRT hier verre van voorop loopt met het voorgestelde initiatief.  Het lijkt wel of de VRT pas in actie komt nu jongeren massaal bij de televisie weglopen of hele families niet eens meer een televisie in huis hebben. Bij het bekijken van de website valt op dat er hard geprobeerd is om van de site een toegankelijke familiesite te maken, maar ga je deze site ook echt bekijken wanneer je gericht op zoek bent naar uitgebreide informatie over een bepaald onderwerp? Het is bekend dat kijk- en luistercijfers een belangrijke rol spelen bij de VRT maar  om alle kijkcijfers op de website te plaatsen zoals de VRT doet, geeft aan dat er wel erg veel waarde aan gehecht wordt. Dit kan de inhoud van het mediaproduct sterk bepalen (u vraagt, wij draaien). Belangrijk bij het invoeren van innovaties is dat de journalist er zich bewust van is dat zijn werkwijze verandert door het toepassen van innovaties als het internet. De bronnen die hij gebruikt komen immers steeds vaker van het internet en sociale mediaplatformen en dat betekent dat de herkomst van de informatie niet altijd even betrouwbaar en te controleren is. Omdat er op het internet zeer snel informatie moet worden aangeleverd is er juist minder tijd voor verdieping. Wanneer de journalist zich aan de veranderde vraag aanpast, past hij dus ook ongemerkt zijn werkwijze aan. Hij wordt van gatekeeper een gatewatcher. Dat betekent dat hij niet meer in de eerste plaats zelf de agenda in de media bepaalt, zijn rol als controleur van de macht wordt daardoor kleiner en het publiek debat minder divers.

Het initiatief van digitalisering van de VRT lijkt dus eerder een overlevingsstrategie dan een manier om het nieuwsproduct pluriformer te maken en de verarming van het media aanbod tegen te gaan. Onder innovatie verstaat het Vlaams Stimuleringsfonds voor Innovatieve Journalistiek toch wat anders. Bij de echte innovatie waarop Vlaanderen en de VRM zit te wachten gaat het er juist wel om het nieuwsproduct pluriformer te maken, het medialandschap meer divers te maken  en te experimenteren met nieuwe journalistieke werkwijzen die dankzij het internet mogelijk geworden zijn (Spyridou et.al., 2013).  Door nieuwe tools als sociale media kun je een groter publiek betrekken bij jouw nieuwsproductie (crowdsourcing) en gelden verzamelen voor innovatie (crowdfunding). Je kunt niet professionele journalisten vragen om input van kennis en ervaring en financiële ondersteuning. Via open source journalistiek boor je een onschatbare hoeveelheid aan bronnen en data aan, daar hoor ik Decaestecker helemaal niet over. Sterker, de Facebooksite zendt voornamelijk eenzijdig uit en vraagt geen informatie of medewerking aan de bezoekers. Het lijkt of de VRT hier zeer traditionele journalistiek bedrijft, maar dan  met een modern sausje, de vorm is anders, de inhoud volgens Decaestecker niet. Wanneer je op een traditionele manier blijft denken en werken als journalist, dan verandert de inhoud inderdaad niet..daar zit hem nu juist de pijn.

http://deredactie.be/cm/vrtnieuws

http://www.fondspascaldecroos.org/inhoud/nieuws/vlaams-stimuleringsfonds-innovatieve-journalistiek

Platform voor jonge innovatieve journalisten: http://www.openvrt.be/

Spyridou, L-P, Matsiola, M., Veglis, AS., Kalliris, G. & Dimoulas, C. (2013), Journalism in a state of flux: Journalists as agents of technology innovation and emerging new practices, the Internationationl Communication Gazette Vol.75(1), pp. 76-98.

VRM (2015), Rapport mediaconcentratie, afgeroepen op 25 november 2016: http://www.vlaamseregulatormedia.be/sites/default/files/20151116_mediaconcentratierapport_2015.pdf

 

 

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s