De TWITTER-revolutie in politiek en journalistiek, goed voor de democratie?

twitter-birdIn dit blog belicht ik de techniek van Twitter als innovatieve tool voor journalisten en politici en onderzoek ik of Twitter het publieke debat en daarmee de democratie dient. Twitter biedt immers de mogelijkheid voor een geïntegreerde openbaarheid doordat verschillende lagen van openbaarheid in één medium samenkomen (Neuberger, Hofe & Nuernbergk).

Wat is Twitter?

Twitter is een realtime, asynchrone micro-bloggingdienst die in 2006 ontstond in de Verenigde Staten. Gebruikers van Twitter publiceren kleine tekstboodschappen van maximaal 140 tekens, al dan niet voorzien van kleine filmpjes, via een persoonlijk profiel op het internet (Jungherr, 2015). Deze tekstjes zijn voor iedereen zichtbaar op de website van Twitter en dus altijd overal oproepbaar. In 2015 waren er wereldwijd 320 miljoen gebruikers en werden er per seconde 9.000 tweets verstuurd. Het aantal twitteraars stijgt nog steeds met 3 procent per jaar, omdat de kosten per advertentie hoog zijn vindt de dienst maar moeilijk adverteerders  en staat daarom te koop. Het is opmerkelijk dat een dergelijke simpele tool heel nuttig blijkt voor politici die een permanente campagne voeren in het postmoderne (virtuele) verkiezingstijdperk en voor de journalisten die de politici daarbij volgen. Politici en andere Twitteraars communiceren via Twitter onafhankelijk van journalisten en openlijk met elkaar en creëren zo een semipublieke sfeer buiten de traditionele media om. Zij kunnen daardoor via two step flow communication groepen kiezers bereiken die misschien helemaal niet politiek geïnteresseerd zijn (Lazarsfeld, Berelson, Gaudet, 1944).

De Twitter techniek

Wanneer je andere twitteraars via internet volgt ben je een follower, meestal gebeurt dat eenzijdig en weinig communicatief. De tweets of kleine tekstberichtjes worden door volgers aan de eigen volgers doorgestuurdtwitter-bird-2-psd31849 (geretweeted). Achter het @-teken moet je je gebruikersnaam vermelden en dan kun je bij een tweet betrokken raken. Door het asymmetrische karakter van de vriendschappen verspreidt het nieuws of de boodschap zich razendsnel (Opgenhaffen & Van Belle, 2012) en kunnen in korte tijd veel mensen worden bereikt, ook omdat het hierbij vaak gaat om meningen en niet om enkel droge informatie. Een hashtag is wanneer voor één of meer aan elkaar geschreven woorden een hekje # staat. Je kunt op deze hashtags of onderwerpen zoeken en alle tweets met zo’n zelfde hashtag zien. Je kunt ook persoonlijke berichten sturen naar een andere gebruiker en die tweet is dan niet zichtbaar. Topsy is een twitterzoekmachine die aangeeft hoe vaak een trefwoord is genoemd en door wie (Opgenhaffen & Van Belle, 2012). Via Chhirp kun je audiofragmenten toevoegen in een tweet en via twitpic kun je foto’s delen.

Twitter als innovatieve tool voor de journalist

Als journalist verzamel je via Twitter snel relevante informatie over bijvoorbeeld politici omdat de oproepen om informatie wereldwijd verspreid worden in de netwerken van de aangesloten andere deelnemers. Nadeel is dat Twitter informatie voor een journalist die met betrouwbare bronnen moet werken, vaak moeilijk controleerbaar is omdat de context ontbreekt, wat afbreuk doet aan de transparantie. De informatie die gedeeld wordt via Twitter zijn bovendien meer persoonlijke meningen en commentaren dan echte nieuwsfeiten, die daardoor extra juist gretig gedeeld worden. Naast het feit dat Twitterredactie een journalist veel extra tijd en inspanning kost (Neuberger, Hofe, Nuernbergk, 2010) maakt Twitter de rol van journalisten als gatekeeper ook nog eens kleiner, het publiek verspreidt via Twitter immers zelf nieuws en bepaalt daardoor mee de media-agenda: agendasetting (McCombs & Shaw, 1972).

Twitter als innovatieve tool voor politici: agenda-setting

Sinds de verkiezingscampagne van Obama in 2008 is Twitter ingeburgerd in de verkiezingscampagne van de moderne politicus (Golbeck et al. 2010; Jackson & Lilleker, 2011; Kreiss, 2014; Vergeer & Hermans 2013). Obama gebruikte Twitter naast de traditionele campagne om sponsoren te vinden en om de kiezer over te halen te gaan stemmen (Kreiss, 2012; Nielsen, 2012). Daarnaast wordt Twitter door politici ook gebruikt om over politiek te praten, om collectieve actie te ondernemen of om kritiek te uiten (Jungherr, 2015). Vooral politieke activisten maken er graag gebruik van (Broersma & Graham, 2013). Politici kunnen journalisten omgaan via Twitter en zelf nieuws produceren (Himelboim, 2008; Himelboim, Gleave, & Smith, 2009). Journalisten volgen de twitterende politici tijdens hun permanente verkiezingscampagne om meer te weten te komen over hun meningen en activiteiten en om hen te benaderen. Dit geeft politici en spindoctors veel meer macht over journalisten dan zonder Twitter want interessant voor journalisten is het grote aantal bekende en belangrijke personen op Twitter. De aandacht daarvoor heeft invloed op het nieuws dat journalisten maken, dat gaat vooral nog over de elite (Broersma & Graham, 2013).

Twitter tijdens verkiezingsdebatten: second-level agendasetting

Om te weten te komen wat de kiezer gaat stemmen is het belangrijk voor politici en journalisten om uit te zoeken hoe de kiezer over een partij en haar kandidaten denkt. Tijdens live tv-debatten van politici volgt tegenwoordig vaak een tweede scherm het twittergebruik van de kijkers over het debat en de indruk die de kandidaten op hen maken. Journalisten analyseren deze twittertweets via wordclouds, dat zijn collages van woorden die door de kijkers getwitterd worden. Sleutelwoorden of hashtags waarop gezocht wordt zijn bijvoorbeeld winnaar debat, partijnamen en kandidatennamen. Ook twitteren journalisten zelf en beïnvloeden mede wat er gezegd wordt op Twitter. Door het uitzenden van verkiezingsdebatten op televisie via dit format met behulp van Twitter bepaalt de journalistiek vooral mee hoe er over politici wordt gedacht: second-level agenda setting (Ceron, Curini & Iacus, 2016).

Breuk met de traditionele journalistiek door Twitter

angry_twitter_bird_by_ryujin2490-d46665nHet nieuws komt via Twitter naar de journalist toe, hij hoeft zelf niet meer op zoek te gaan naar het nieuws (Opgenhaffen & Van Belle, 2012). Via Twitter kunnen journalisten de trending topics vinden die een extra nieuwsbron opleveren (Opgenhaffen & Van Belle, 2012) maar ze kunnen vooral ook zelf nieuws verspreiden (Neuberger, Hofe & Nuernbergk, 2010).Toen het Kabinet Balkenende in 2010 viel was er geen televisie bij, journalisten bleven op de hoogte via Twitter. Het werd “De nacht van Twitter”. Twitter informeerde waar de traditionele massamedia het af lieten weten. Twitter heeft de journalistiek daardoor ingrijpend veranderd. De journalisten die populair zijn verspreiden meer informatie via Twitter en krijgen ook meer informatie (The rich gets richer). Zij kunnen via Twitter uitzoeken wat wat voor hen van waarde is en hoeven zich in mindere mate laten leiden door persberichten (Van Aalten, 2010).De gevolgen zijn dat verslaggeving meer gepersonaliseerd raakt (Pleijter, 2011) en de productie sterk is versneld. De strikte scheiding tussen makers en gebruikers vervaagt tot networked journalism (Beckett, 2008; Jarvis, 2006): „Users are no longer simply consumers of or audiences for content, but are able to become active producers too: they take on a hybrid rol as producer“. Networked journalism leidt dus tot een versmelting van de rollen van maker en gebruiker (Pleijter 2011, p. 126).

Twitter als scheldkanon en echoput of als publieke sfeer

Bij Twitter geldt: mensen willen verbonden worden met mensen die ongeveer hetzelfde denken: echoput (Sunstein, 2001; Kushin & Kitchener, 2009; Stroud, 2010). Zo ontstaan er homogene groepen die met elkaar gelijkenissen vertonen (Lazarsfeld & Merton, 1954). De computerwetenschappers Eric Gilbert en Karrie Karahalios (2009) hebben laten zien dat mensen die dezelfde politieke denkbeelden delen eerder met elkaar verbonden zijn op facebook: “Birds of a feather” (McPherson et al., 2001). De politicologen Brian (Himelboim, 2008; Himelboim, Gleave, & Smith, 2009).(Himelboim, 2008; Himelboim, Gleave, & Smith, 2009). Brian Gaines en Jeffery Mondak bevestigden dit voor mensen met ideologische denkbeelden (2009). Dit heeft gevolgen voor het nieuws en de informatie die je via twitter ontvangt en voor de gewoontes die men ontwikkelt. NRC-Journalist Jona Lendering noemt dit „informatieverzuiling“ en het logische gevolg is volgens hem getreiter. Daarom vluchten bekende Nederlanders meer en meer weg van Twitter. twitter-bird-mascot-clip-art-png-and-svg-pmtdga-clipart Dat komt omdat je op Twitter anoniem commentaar kunt geven. Columniste Tinneke Beeckman schrijft in De Standaard van 10 oktober 2016 over sociale media: “Sociale media zijn een val, omdat ze de indruk wekken een gemeenschap te vervangen. Maar sociale media geven slechts een netwerk. (..) Sociale media dienen dan vaak niet om je horizon te verbreden, maar om je eigen comfortzone te creëren.” Volgens redacteur Marc Hijink van NRC (27 september) is Twitter inderdaad niet de polsslag van de echte samenleving omdat Twitter meer en meer uit mediaprofessionals bestaat en daarom verhuizen de gewone gebruikers.

Wat geldt voor alle sociale media geldt ook voor Twitter, wanneer de meningen verschillen leidt de anonimiteit van de tweets nog al eens automatisch tot scheldpartijen en die dragen niet bij aan een openbaar publiek debat waarbij het belangrijk is dat iedereen zijn mening individueel kan uiten zonder uitgescholden te worden (Habermas, 1962). Voor de filosoof Habermas (1962), communicatiewetenschappers Gitlin (1998) en  Goode (2005) is de publieke sfeer waarin individuen publiekelijk samenkomen en debatteren over structuur en organisatie van de samenleving, belangrijk om weloverwogen tot een publieke opinie te komen. Daarbij zijn geëngageerde burgers die elkaar niet anoniem uitschelden maar naar elkaar luisteren en een democratische pers die het debat stuurt, essentieel. Twitter en het internet fragmenteren daartegen de publieke sfeer en de samenleving, het publieke discours wordt daarmee partijdig en alternatieve visies ontbreken.

Conclusie

Twitter is echt niet meer weg te denken als politiek en journalistiek instrument. Het heeft zoals boven beschreven zowel de politiek tijdens verkiezingen als de journalistiek ingrijpend beïnvloed. Mijn stelling is dat Twitter steeds meer de journalisten het monopolie ontneemt de kiezer het níeuws over politici te duiden. Kortom: journalisten nemen steeds vaker de mening van twitteraars over in hun analyse van politici (Hermida, 2012).

twitter-bird-megaphoneOp het eerste gezicht is de balans voor de democratische samenleving daarom negatief. Bij nader inzien kan de balans positiever uitvallen als de overheid bereid is zijn burgers indringend bewust te maken van de inherente bezwaren waarvoor Lendering, Beeckman, Habermas, Gitlin en Goode  waarschuwen. Een soortgelijke opdracht komt ook aan een democratische pers toe. Wat betreft het bewaken van het democratisch gehalte van Twitter en internet staan overheid en journalisten echter pas aan het begin. Tot nu toe hebben ze vooral de zegeningen geoogst, nu is het tijd burgers bewust te maken van de verantwoordelijkheden die het gebruik van Twitter en internet met zich meebrengt. Een democratische pers die haar waakhondfunctie vervult en voor zover nodig door de overheid gesteund wordt is de sleutel voor het welslagen van dit proces.

Literatuur

Aalten, T. van (2010), Crossmediale journalistiek, Boom, Den Haag.

Beckett, C. (2008), Super media: Saving journalism so it can save the world. Chichester; Blackwell.

Beeckman, T. (2016), Een netwerk is geen gemeenschap, De Standaard, 10 oktober 2016.

Broersma, M. & Graham, T. (2013), Twitter as a news source, Journalism Practice, Vol.7 (4), pp. 446-464.

Ceron, A., Curini, L., Iacus & S. M. (2014), Using sentiment analysis to monitor electoral campaigns: Method Maters – Evidence from the United States and Italy, Social science computer review, Vol.33(I), pp. 3-20.

Ceron, A., Curini, L. & Iacus, S.M. (2016), First- and second-level agenda setting in the Twittersphere. An application to the Italian political debate, http://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/19331681.2016.1160266.

Collins, T. (2011), Het kleine twitter handboek, Verba, Soest.

Gaines, B.J. & Mondak, J.J. (2009), Typing Together? Clustering of Ideological Types in Online Social Networks, Journal of Information Technology & Politics Vol.6 (3-4), pp.216-31.

Gilbert, E. & Karahalios, K. (2009),  “Predicting Tie Strength With Social Media.” In: Proceedings of the 27th International Conference on Human Factors in Computing Systems (CHI ´09), New York: ACM, pp. 211-20.

Gitlin, T. (1998), Public sphere or public sphericules, in: Liebes, T. en Curran, J. (Red.), Media, Ritual, Identity, Routledge, Abingdon, pp. 168-175.

Gloor P., Krauss J., Nann S., Fischbach K. & Schroder D., (2009), Web Science 2.0: Identifying Trends through Semantic Social Network Analysis. 2009 International Conference on Computational Science and Engineering, Aug. pp. 29-31, Vancouver, Canada.

Golbeck, J., Grimes, J.M. & Rogers, A. (2010), Twitter use by the U.S. Congress. J Am Soc Inform Sci Technol, Vol.61(8): pp. 1612-1621.

Goode, L.(2005), Jurgen Habermas: Democracy and the Public Sphere, Pluto, London.

Jarvis, J. (2006), Networked journalism, Buzzmachine, 5 juli. Geraadpleegd op 25 november 2016 via www.buzzmachine.com/2006/07/05/networked-journalism/.

Habermas, J. (1962), Strukturwandel der Öffentlichkeit, Suhrkamp, Frankfurt.

Heinrich, A. (2011), Networked journalism: Journalistic practice in interactive spheres, New York, Routledge.

Hermida, A. (2012), Social Journalism: Exploring How Social Media is, in: Siapera, E. & Veglis, A. (Red.), Shaping Journalism, The handbook of global online journalism, Wiley‐Blackwell, New York, pp. 309-328.

Hijink, M. (2016), Te koop: 9.000 tweets per seconde, NRC, 27 september 2016.

Himelboim, I. (2008), Reply distribution in online discussion: A comparative network analysis of political and health newsgroups. Journal of Computer-Mediated Communication, Vol.14(1), pp. 156-177.

Himelboim, I., Gleave, E., & Smith, M. (2009), Discussion catalysts in online political discussions: Content importers and conversation starters. Journal of Computer-Mediated Communication, Vol.14(4), pp. 771-789.

Jackson, N.A. & Lilleker, D.G. (2011), Microblogging, constituency service and impression management: UK MPs and the use of Twitter. J Legis Stud, Vol.17(1), pp. 86-105.

Jungherr, A. (2012b), Online campaigning in Germany: the CDU online campaign for the general election 2009 in Germany, Ger Polit Vol.21(3): pp. 317-340.

Jungherr, A. (2015), Analyzing Political Communication with Digital Trace Data, Contributions to Political Science, DOI 10.1007/978-3-319-20319-5_2

Kreiss, D. (2012), Taking our country back: the crafting of networked politics from Howard Dean to Barack Obama, Oxford University Press, Oxford.

Kreiss, D. (2014), Seizing the moment: the presidential campaigns`use of Twitter during the 2012 electoral cycle. New Media Soc. DOI 10.1177/1461444814562445.

Kushin, M., & Kitchener, K. (2009). Getting political on social network sites: Exploring online political discourse on Facebook. First Monday, 14(11), pp. 1-16.

Larsson, A. & Moe, H. (2012). Studying political microblogging. Twitter users in the 2010 Swedish election campaign, New Media & Society, Vol.14(5), pp. 729-747.

Lazarsfeld, P.F., Berelson, B. & Gaudet, H. (1944), The people’s choice: how the voter makes up his mind in a presidential campaign, Columbia University Press, p. 151ff.

Lazarsfeld, P.F., & Merton, R. (1954), Friendship as a social process: A substantive and methodological analysis, in: Morroe, B., Abel, T. & Page C. (Uitg.). Freedom and control in modern society, pp. 18-66. New York, NY: Van Nostrand.

Lendering, J. (2016), Twitter is een echokamer voor gelijkgestemden, NRC, 8 september 2016.

Liebes, T. & Curran, J. (Red.), Media, Ritual, Identity, Routledge, Abingdon,

McPherson, M, Smith-Lovin, L. & Cook, J. M. (2001), Birds of a feather: Homophily in social networks, Annual Review of Sociology, Vol.27, pp. 415-444.

McCombs, M. & Shaw, D. (1972), The agenda-setting function of mass media, Public Opinion Quarterly, Vol.36 (2), p. 176. doi:10.1086/267990.

Morroe, B., Abel, T. & Page C. (Uitg.), Freedom and control in modern society, New York, NY: Van Nostrand, pp. 18-66.

Neuberger, C., Hofe, J. vom & Nuernbergk, C. (2010), Twitter und Journalismus. Der Einfluss des „Social Web“ auf die Nachrichten, IFK Muenster, LFM, Düsseldorf.

Nielsen, R.K. (2012), Ground wars: personalized communication in political camapaigns. Princeton University Press, Princeton.

Opgenhaffen, M. & Belle, B. van (2012), Sociale media en journalistiek. Lannoo, Tielt.

Osch, D. van & Zijl, R. van (Red.) (2011), Basisboek social media, Boom, Den Haag.

Pleijter, A. (2011), Journalistiek en social media, in: Osch, D. van & Zijl, R. van (Red.) Basisboek social media, Boom, Den Haag.

Stroud, N.J. (2010), Polarization and partisan selective exposure. Journal of Communication, 60(3), pp. 556-576.

Sunstein, C.R. (2001), Republic.com. Princeton, NJ: Princeton, University Press.

Tumasjan, A., Sprenger, T., Sandner, P., Welpe, L. (2011), Election forecasts with twitter: how 140 characters reflect the political landscape, Social Science Computer Review, Vol.19, pp. 324-347.

Vergeer. M. & Hermans, L. (2013), Campaigning on Twitter: microblogging and online social networking as campaign tools in the general elections 2010 in the Netherlands, J. Comput-Mediat Commun, Vol.18(4), pp. 399-419. DOI 10.1111/jcc4.12023.

Vergeer, M. (2014), Peers and Sources as Social Capital in the Production of News: Online Social Networks as Communities of Journalists, Social Science Computer Review, Vol.33(3), pp. 277-297.

Xin; J., Gallagher, A. & Cao, L. (2010). The wisdom of social multimedia: Using flickr for prediction and forecast. ACM Multimedia 2010 International Conference, New York, NY.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s